Атом құрылысы мен периодтық жүйе терминдерін сәйкестендіру
Сол жақтағы ұғымдарды оң жақтағы анықтамалармен сәйкестендіріңіз.
- Протон↔Оң зарядты бөлшек
- Нейтрон↔Зарядсыз бөлшек
- Электрон↔Теріс зарядталған бөлшек
- Период↔Периодтық жүйедегі жол
Атом құрылысы және периодтық жүйе
Оқушылар атомның құрылысын, оның элементар бөлшектерін және периодтық жүйенің негізгі ережелерін түсінеді және элементтердің периодтық жүйедегі орнын анықтай алады.
🎯 Сабақ мақсаты
Оқушылар атомның құрылысын, оның элементар бөлшектерін және периодтық жүйенің негізгі ережелерін түсінеді және элементтердің периодтық жүйедегі орнын анықтай алады.
📖 Түсіндірме
Атом - химиялық элементтің ең кіші бөлшегі, ол орталықта орналасқан оң зарядты ядро мен оның айналасындағы теріс зарядталған электрондардан тұрады. Ядро протондар мен нейтрондардан құралған. Протондар саны элементтің атом нөмірін анықтайды және периодтық жүйедегі орнын белгілейді. Электрондар ядроның айналасында қабаттарда орналасады. Периодтық жүйе химиялық элементтерді олардың атомдық құрылысына қарай реттейді. Мысалы, сол жақтан оңға қарай протон саны артады, сонымен қатар элементтердің қасиеттері де өзгереді. Бұл жүйені пайдаланып, элементтердің қасиеттерін болжауға болады. Периодтар - жолдар, топтар - бағандар болып бөлінеді. Топтардағы элементтер қасиеттері жағынан ұқсас. Мысалы, 1-топтағы металдар жақсы өткізгіш, ал 18-топтағы элементтер - инертті газдар.
✏️ Мысалдар
- Мысал 1: Атом нөмірі 11 элементтің ядросында неше протон бар? Қадамдар: 1) Атом нөмірі протон санын білдіреді. 2) Атом нөмірі 11 болғандықтан, протон саны да 11. Жауап: 11 протон бар.
- Мысал 2: Периодтық жүйеде 2 топқа жататын элементтің қасиеттері қандай? Қадамдар: 1) 2 топ щелочноземельді металлдар тобы. 2) Олар жақсы электр өткізгіш және реактивті. 3) Мысалы, кальций элементі осы топта. Жауап: 2 топ элементтері - реактивті металдар.
- Мысал 3: Атомда электрондар қалай орналасады? Қадамдар: 1) Электрондар ядроның айналасында қабаттарда орналасады. 2) Бірінші қабатқа максимум 2 электрон, екіншіге 8, үшіншіге 18 электрон сияды. 3) Электрон саны атом нөміріне тең. Жауап: Электрондар қабаттарда ретімен орналасады.
📝 Тапсырмалар
- Атом нөмірі 12 элементтің ядросында неше нейтрон бар, егер оның массалық саны 24 болса?
- Периодтық жүйеде 3 периодтың элементтері қанша топқа бөлінеді?
- Электрон қабаттарында қанша электрон болуы мүмкін? Мысалмен түсіндір.
- Периодтық жүйеде 17 топқа жататын элементтің қандай ерекшелігі бар?
✅ Тест
Атомның орталығында не орналасқан?
- AИондар
- BПротондар мен нейтрондардұрыс жауап
- CЭлектрондар
- DМолекулалар
Периодтық жүйеде элементтердің орналасуы қандай көрсеткішке байланысты?
- AМассалық санға
- BНейтрон санына
- CПротон санынадұрыс жауап
- DЭлектрон санына
Электрон қабатында максимум қанша электрон орналасады?
- A2
- B18дұрыс жауап
- C20
- D8
Периодтық жүйедегі топтар қандай элементтердің қасиеттерін көрсетеді?
- AҰқсас химиялық қасиеттеріндұрыс жауап
- BМассалық санын
- CОрбиталь санын
- DТек металдарды
Ядроның зарядын не анықтайды?
- AЭлектрон саны
- BНейтрон саны
- CПротон саныдұрыс жауап
- DМассалық саны
Периодтық жүйедегі 18 топтағы элементтердің жалпы атауы?
- AТранзиттік металдар
- BГалогендер
- CИнертті газдардұрыс жауап
- DЩелочноземельді металдар
🏠 Үй тапсырмасы
- Атом құрылысы туралы кесте жасап, әрбір бөлшектің қасиеттерін жаз.
- Периодтық жүйеде 1 және 2 топтағы элементтердің жалпы қасиеттерін салыстыр.
✦ SabaqAI-да толық пакет
Тіркелген мұғалім осы сабаққа қосымша алады:
📋
ҚМЖ
ҚР БҒМ 130-бұйрығы. Басы/Ортасы/Соңы кезеңдері. DOCX.
📝
БЖБ / ТЖБ
3 деңгей тапсырма, рубрика, дескрипторлар. DOCX.
📄
Жұмыс парағы
А/Б/В деңгейлерінде 9 дифференцированный тапсырма. DOCX.
🎮 Интерактив ойындар
Бұл сабаққа дайын 3 ойын. SabaqAI-да оларды оқушылар тікелей экранда ойнайды.
Атом құрылысы және периодтық жүйе туралы дұрыс/бұрыс тұжырымдар
Берілген тұжырымдардың дұрыс немесе бұрыс екенін белгілеңіз.
- ✘ Атомның орталығы – электрон қабаттары.
- ✔ Протондар саны элементтің атом нөмірін анықтайды.
- ✔ Периодтық жүйеде топ элементтердің ұқсас химиялық қасиеттерін көрсетеді.
- ✔ Электрондар ядроның айналасында қабаттарда орналасады.
Атом нөмірі 11 элементтің протон санын анықтау қадамдары
Тапсырманы орындау үшін қадамдарды дұрыс ретімен орналастырыңыз.
- Атом нөмірі протондар санын білдіреді.
- Атом нөмірін анықтаңыз (11).
- Протондар санын атом нөміріне тең деп қабылдаңыз.
- Жауап: Протон саны 11.
Осындай сабақты өзіңіз жасаңыз
«Атом құрылысы және периодтық жүйе» сабағы SabaqAI-да секундтарда жасалды. Кез келген пән, сынып және тақырып бойынша өз сабағыңызды дайындаңыз — алғашқы 3 сабақ тегін.
Тегін сабақ жасау